Babiogórski Park Narodowy

Babiogórcy jako grupa etnograficzna pozostawili po sobie wiele pamiątek kultury tak materialnej jak i duchowej. Do dziś żywe są jeszcze niektóre zwyczaje i tradycje związane chociażby z rokiem obrzędowym czy zmieniającymi się porami roku. Należą do nich na takie tradycje jak chociażby kolędowanie w okresie Bożego Narodzenia, obrzędy ostatkowe czy „Palenie Judasza”, które odbywało się w Wielki Czwartek.

Sztuka ludowa północnej strony Babiej Góry to przede wszystkim rzeźba, malarstwo, bibułkarstwo i haft. Współcześnie działa wielu nieprofesjonalnych twórców głównie rzeźbiarzy i malarzy. Przykładem jest malarka - prymitywistka Dorota Lampart oraz rzeźbiarz Antoni Mazur. Kwiaty z bibuły wykonywały kobiety jako dekorację kapliczek a w domach obrazów świętych. Natomiast hafty możemy spotkać głównie na stroju regionalnym.

Tematyka rzeźby ludowej nawiązuje w znacznej większości do motywów religijnych. Popularne były wszelkie przedstawienia bóstw, świętych, jak również scen przede wszystkim związanych z Męką Pańską. Często figurki takie można spotkać w przydrożnych kapliczkach gdzie zachwycają swoją prostotą.

Pieśni babiogórskie to przyśpiewki oraz pieśni typu balladowego. Melodia jest powolna, podobnie jak w pieśniach huculskich. Pojawiają się również melodie o wpływach orawskich i węgierskich. W skład kapeli góralskiej wchodziły skrzypce i basy. W tańcach babiogórskich widać wpływy krakowskie i żywieckie. Przeważają polki i walce, a ze starszych obyrtany, siustany, wywodzony i wydziwiany. Folklor słowny zdominowany jest przez tematykę pasterską, zbójnicką oraz związaną z Babią Górą. Obecnie pieśni, tańce i legendy prezentują miejscowe zespoły regionalne: „Babiogórcy” działający przy Szkole Podstawowej nr 8 w Zawoi – Gołyni i „Juzyna”, zespół regionalny Gminnego Centrum Kultury, Promocji i Turystyki w Zawoi.

Mimo iż większość Babiogórców zapomniała już o niektórych tradycjach i zwyczajach swoich przodków od kilku lat obserwuje się stopniowy wzrost zainteresowania młodzieży „powrotem do korzeni” co niewątpliwie przyczyni się do zachowania dawnej kultury Babiogórców dla przyszłych pokoleń.